Serbest çalışıyorsan: düzensiz gelirle bütçe ve birikimin temellerini öğren
Geliri her ay değişenler için bütçe, nakit akışı, acil durum fonu ve sigortayı anlatan kısa dersler.
Serbest çalışanın derdi çoğu zaman az kazanmak değil, ne zaman ne kadar kazanacağını bilmemek. Bir proje biter, ödeme iki ay gecikir, sonra üç iş aynı anda gelir. Maaşlı biri için yazılmış bütçe önerileri bu ritme pek uymaz.
Baştan söyleyelim: UseFinLit’te düzensiz gelire özel bir ders yok. Ama bütçe, nakit akışı, acil durum fonu ve sigorta derslerindeki kavramlar senin durumuna rahatça uyarlanır. Aşağıdaki yöntemler bu derslerin üstüne kurulu genel yaklaşımlar; uygulama bunları senin rakamlarınla hesaplamaz.
Bütçeyi kötü aya göre kur
Ücretsiz Modül 1’deki Bütçe Nedir? ve Gelir ve Gider Türleri dersleriyle sabit ve değişken giderlerini ayır. Serbest çalışanların sık kullandığı bir yöntem, zorunlu giderleri geçmiş ayların en zayıflarına bakarak belirlemek ve iyi aylarda geleni önce ayrı bir tampon hesaba almaktır. Böylece o hesaptan kendine her ay maaş gibi düzenli bir tutar aktarabilirsin. İyi bir ayın ardından harcamaların sessizce yükselmesi de tanıdık bir tuzak; İhtiyaç mı, İstek mi? dersi bu ayrımı netleştirmek için basit sorular sorar.
Modül 15’teki Nakit Akışı Tablonu Yap dersi gelir ve giderleri kategori bazında tabloya dökmeyi anlatır. Sıfırdan Başlayan Bütçe her liraya önceden bir görev vermeyi, Zarf Yöntemi ise kategorileri ayırıp “bitince bitti” disiplinini kurmayı öğretir. Gelir Çeşitlendirme dersi de tek gelir kaynağına bağımlı olmanın riskini ve ek gelir kanallarını ele alır.
Vergi, prim ve emeklilik
Gelir vergisi, KDV ve Bağ-Kur primi gibi ödemeler için ne kadar ayırman gerektiği, gelir türüne ve güncel mevzuata bağlı. Bunu bir mali müşavirle netleştirmen gerekir. UseFinLit’te serbest meslek vergisi ya da Bağ-Kur üzerine ders yok, uygulama vergi için para ayırmanı da hatırlatmaz.
Modül 27 Vergi ve Yatırım, yatırım gelirlerinin vergilendirilmesini anlatır: Stopaj Nedir?, Sermaye Kazancı ve Temettü Vergisi gibi. Aynı modüldeki Danışmana Soracağın Vergi Soruları dersi, mali müşavirle görüşmeye hazırlanırken işine yarar.
Emeklilik tarafında Modül 13’teki BES Nedir? ve Devlet Katkısı dersleri bireysel emekliliğin nasıl çalıştığını anlatır. Bağ-Kur’un yanında ek bir birikim düşünüyorsan, önce sistemin mantığını bilmek kararını kolaylaştırır.
Önce tampon, sonra yatırım
Modül 16’daki Acil Durum Fonu Derinlemesine dersi, “3-6 ay” kalıbının ötesine geçip fonu kendi hayatına göre düşünmeyi anlatır. Geliri dalgalı biri için bu ders ayrıca önemli. Sağlık Sigortası SGK’nın neyi kapsadığını, Sorumluluk Sigortası ise mesleki sorumluluk poliçelerinin kime gerektiğini ele alır.
Yatırıma geçmeden önce ücretsiz Modül 1’deki Senin Risk Profilin Ne? dersine bir kez daha bak. Geliri dalgalı biri, düzenli maaş alan biriyle aynı riski taşıyamayabilir; profilini bilmek, sanal borsada bile daha gerçekçi kararlar vermeni sağlar.
Tampon oturduktan sonra yatırımı merak ediyorsan, ilk denemeyi sanal borsada yap. 100.000 sanal bakiyeyle BIST, NYSE ve NASDAQ hisseleri, ETF’ler, altın ve döviz alıp satabilirsin; fiyatlar canlıya yakın. Her işlemde gerekçeni yazarsın, yapay zekâ o tek işlemi tamamladığın derslere göre yorumlar.
Dersler yaklaşık bir dakika sürdüğü için iki iş arasında bir tane bitirmek kolay. Modül 1 ücretsiz, Modül 2-32 Premium. UseFinLit gerçek parayla işlem yapmaz ve yatırım tavsiyesi vermez.
Yaşadığın problem
- Bir ay iyi kazanıyorum, ertesi ay neredeyse hiç; sabit bir bütçe tutamıyorum
- Vergi ve prim ödemeleri için ne kadar kenara koymam gerektiğini bilmiyorum, ödeme zamanı hep sürpriz oluyor
- Bağ-Kur primimi ödüyorum ama emeklilikte bunun yeteceğinden emin değilim
- Sigortam yok, sağlık masrafları riski var
- İyi geçen aylarda fazla parayı ne yapacağımı bilemiyorum
UseFinLit nasıl yardım eder
Bütçenin temelleri ücretsiz
Modül 1'deki Bütçe Nedir?, Gelir ve Gider Türleri ve 50/30/20 Kuralı dersleri ücretsiz. Düzensiz gelire özel bir ders yok; bu temel kavramları kendi gelirine sen uyarlarsın.
Nakit akışı ve gelir çeşitlendirme
Modül 15 Kişisel Finans Derin'de Nakit Akışı Tablonu Yap, Sıfırdan Başlayan Bütçe, Zarf Yöntemi ve Gelir Çeşitlendirme dersleri var. Her biri yaklaşık 1 dakika; modül Premium.
Acil durum fonu ve sigorta
Modül 16'daki Acil Durum Fonu Derinlemesine, Sağlık Sigortası, Sorumluluk Sigortası ve Bireysel Risk Yönetimi dersleri, hangi riski sigortalayıp hangisini kendi birikiminle karşılayacağını düşünmene yardım eder.
Fazla parayı yatırmadan önce sanal borsada dene
İyi geçen bir ayın ardından yatırımı gerçek parayla denemek yerine 100.000 sanal bakiyeyle başla. Gerekçeni yaz, yapay zekâ o tek işlemi derslerine göre puanlasın. İlk değerlendirme ücretsiz, Premium'da sınırsız.
İlgili dersler
- Gelir ve Gider Türleri · Modül 1 · Ücretsiz
- Nakit Akışı Tablonu Yap · Modül 15 · Premium
- Acil Durum Fonu Derinlemesine · Modül 16 · Premium
- Sorumluluk Sigortası · Modül 16 · Premium
- BES Nedir? · Modül 13 · Premium
Bu konuda okuyabileceklerin
Aktif Gelir, Pasif Gelir, Sabit Gider: 8 Para Akış Tipi
Gelir ve giderleri 8 kategoriye ayırmak bütçenin temelidir. Aktif, pasif, portföy gelir tipleri ile sabit, değişken, isteğe bağlı giderlerin pratik tanımı.
İhtiyaç vs İstek: Beynini Kandıran 12 Soru
İhtiyaç ile istek arasındaki gri alan bütçenin en zor kararıdır. 12 soruluk teste tabi tut, dürüst cevap ver, birikim alanını ortaya çıkar.
Bütçe Nedir ve Neden Hayatını Değiştirir?
Bütçe paranın nereye gittiğini gösteren plandır. Neden çoğu kişi denerse bırakır, doğru sade yöntem nedir, 30 dakikada nasıl başlanır.
Sık sorulan sorular
UseFinLit nedir?
UseFinLit, borsayı ve kişisel finansı 1 dakikalık derslerle öğreten, gerçek paraya dokunmadan 100.000 sanal bakiyeyle pratik yaptıran, BIST ve ABD borsalarını birlikte kapsayan bir finansal okuryazarlık uygulamasıdır. 32 modülde 600+ ders var; sanal işlemlerini yapay zekâ değerlendirir. iOS ve Android’de, ücretsiz başlanabilir.
Sanal yatırım simülatörü nasıl çalışır?
100.000 sanal bakiyeyle başlarsın ve Borsa İstanbul, NYSE ve NASDAQ’tan gerçek hisse ve ETF’leri canlıya yakın fiyatlarla alıp satarsın. Gerçek para risk altında değildir; tüm işlemler simülasyondur. İşlem yaparken kısa bir gerekçe yazarsın; yapay zekâ bu işlemi tamamladığın derslere göre değerlendirir: kısa bir analiz, 0-100 arası puan ve öneriler verir. İlk değerlendirme ücretsiz, Premium’da sınırsızdır.
UseFinLit'in fiyatı ne kadar?
UseFinLit ücretsiz indirilir. Ücretsiz planda ilk modül (15 ders), sanal borsa ve ilk yapay zekâ işlem değerlendirmesi var. Premium 32 modüldeki 600+ dersin tamamını ve tüm derslerde sesli anlatımı açar, enerji sınırını kaldırır ve sınırsız yapay zekâ işlem değerlendirmesi sağlar. Premium aylık ₺149,99 veya yıllık ₺1.429,99’dur. Aylık Premium’u 14 gün ücretsiz deneyebilirsin (yeni aboneler); deneme bitmeden iptal edersen ücret alınmaz.
UseFinLit hangi piyasaları ve enstrümanları kapsar?
UseFinLit müfredatı ABD hisseleri (NYSE, NASDAQ), Türk hisseleri (Borsa İstanbul / BIST), ETF’ler, tahviller, opsiyonlar, forex, kripto para, yatırım fonları, teknik analiz, temel analiz, portföy teorisi, vergi planlaması ve emeklilik konularını kapsar.
UseFinLit yeni başlayanlar için uygun mu?
Evet. UseFinLit’in 32 modülü bütçeleme ve tasarruf temellerinden başlar — finans bilgisi gerektirmez — ve opsiyon stratejileri ile portföy teorisi gibi ileri konulara kadar ilerler. Her ders yaklaşık bir dakika sürer; bu sayede yeni başlayanlar günde birkaç dakikada bilgi inşa eder.
UseFinLit, yatırım için bir Duolingo mu?
UseFinLit, dil öğrenme uygulamalarındaki XP, streak, rozet, günlük görev ve lider tablosu gibi oyunlaştırma mekaniklerini finans eğitimine uyarlar. Format Duolingo’ya benzer (kısa dersler ve quizler) ancak içerik dil yerine hisse senetleri, ETF’ler, tahviller, opsiyonlar, kripto, vergi ve emeklilik planlamasını kapsar.
Finansal okuryazarlık ve yatırım eğitimi.
Yüksek Faizli Kart Borcu Nasıl Kapatılır? Asgari Ödeme, Çığ ve Kartopu
Kart borcunu kapatmanın yolu, asgari tutarın üstünde sabit bir ödeme. TCMB'nin Kasım 2026 azami faizleri ve BDDK'nın yeni asgari ödeme oranlarıyla örnek hesaplama.
· Tuğçe SezginBorsaya Kaç TL ile Başlanır? 1.000, 5.000 ve 10.000 TL Senaryoları
BIST'te en küçük alım 1 lot, yani 1 pay. 1.000, 5.000 ve 10.000 TL ile başlarken masraf, çeşitlendirme ve enflasyon farkını örnek hesaplamalarla gör.
· Tuğçe SezginETF Nedir, Niçin Önemli? Borsada BYF, TEFAS'ta Endeks Fonu Farkı
ETF, yani borsa yatırım fonu, tek alımla bir endeksin tamamına ortak olmanı sağlar. Borsa İstanbul'daki BYF'lerle TEFAS'taki endeks fonlarının farkını ve masrafın neden önemli olduğunu anlatıyoruz.
· Tuğçe SezginYatırım eğitimine 1 dakikada başla
App Store ve Google Play’den ücretsiz indir.