Paranın Zaman Değeri
Bugünkü 1.000 ₺, 10 yıl sonraki 1.000 ₺'den daha değerlidir. İki sebep: enflasyon (satın alma gücü düşer) ve fırsat maliyeti (şimdi yatırım yapsam büyürdü).
Ne Öğreneceksin?
Bugünkü 1.000 ₺ ile 10 yıl sonraki 1.000 ₺‘nin neden farklı olduğunu, ve karar verirken nasıl kullanacağını.
İçerik
Bugünkü 1.000 ₺, 10 yıl sonraki 1.000 ₺‘den daha değerlidir. İki sebep: enflasyon (satın alma gücü düşer) ve fırsat maliyeti (şimdi yatırım yapsam büyürdü).
Türkiye 2014’te 100 ₺ ile ne aldığını düşün — ekmek, gazete, ulaşım, kahve. Bugün aynı sepet 700+ ₺. Aynı 100 ₺ banknot, %86 satın alma gücü kaybı.
Formül: Future Value = Present Value × (1 + r)^n 1.000 ₺‘yi yıllık %12 ile 10 yıl yatırırsan: FV = 1.000 × (1.12)^10 = 1.000 × 3.106 = 3.106 ₺.
Tersi: Present Value = Future Value / (1 + r)^n 10 yıl sonraki 1.000 ₺ bugünkü değeriyle: PV = 1.000 / (1.12)^10 = 1.000 / 3.106 = 322 ₺.
Pratik karar örneği: “5.000 ₺‘lik araç bakımını şimdi mi 1 yıl sonra mı?” Bakımı erteleyip 5.000’i %30 mevduata koyarsan 1 yıl sonra 6.500 ₺. Bakım hasar verirse 8.000+ ₺. TVM kararını şekillendirir.
İndirim oranı seçimi: Risksiz: mevduat faizi (%30). Hisse beklentisi: %15-20 reel. Yatırım kararlarında %8-10 reel kullanılır (S&P uzun vade).
Hayatın diğer kararları: Eğitim (10 yıl sonra ek gelir × şimdiki maliyet karşılaştırma). Ev alma vs kiralama (uzun vade hesabı). Emeklilik (geç başlamanın gerçek maliyeti TVM’den çıkar).
Alıştırma Soruları
Uygulamadaki ders 1-2 soruluk kısa bir quizle biter. Aşağıdaki sorular bu sayfa için hazırlanmış ek alıştırmalardır.
Soru 1: Bugünkü 1.000 ₺ 10 yıl sonra %12 ile ne olur?
- A) 1.200 ₺
- B) 2.000 ₺
- C) ~3.106 ₺ (Doğru)
- D) 10.000 ₺
Soru 2: Paranın zaman değerinin iki ana sebebi?
- A) Enflasyon ve fırsat maliyeti (Doğru)
- B) Vergi ve komisyon
- C) Nüfus artışı ve teknoloji
- D) Para arzı ve kur
Soru 3: Yatırım kararlarında hangi indirim oranı tipik kullanılır?
- A) %1-2
- B) %8-10 reel (Doğru)
- C) %20-30 nominal
- D) %50
Soru 4: “1 yıl sonraki 1.000 ₺‘yi bugünkü değerine çevir” hangi formül?
- A) FV × (1+r)^n
- B) FV / (1+r)^n (Doğru)
- C) PV × n
- D) PV / n
Aksiyon
Mevcut bir parasal kararını seç (telefon değişimi, küçük yatırım, ev tadilatı). Şimdi yapma vs 1 yıl sonra TVM hesabı yap. Hangisi daha mantıklı?
