F/K Oranı Nedir, Kaç Olmalı? Hesaplama ve Sektör Örnekleri
F/K oranı, hisse fiyatının hisse başına kâra bölünmesidir. Nasıl hesaplanır, kaç olmalı, prospektif F/K ne demek, sektöre göre nasıl okunur? Örnek hesaplamalarla.
Kısa cevap: F/K oranı, hisse fiyatının hisse başına yıllık net kâra bölünmesiyle bulunur ve şirketin 1 liralık kârı için kaç lira ödediğini gösterir. Her hisse için geçerli tek bir “olması gereken” F/K yoktur; bir hissenin F/K’sını kendi sektörüyle, kendi geçmişiyle ve kâr büyümesiyle karşılaştırarak yorumlarsın.
İçindekiler
- F/K ne demek?
- F/K nasıl hesaplanır?
- Örnek hesaplama
- F/K kaç olmalı?
- Sektöre göre F/K
- Cari F/K ve prospektif F/K
- F/K’yı yanıltan durumlar
- F/K’yı PD/DD ile birlikte oku
- UseFinLit’te pratik
- Sık sorulan sorular
F/K ne demek?
F/K, “fiyat/kazanç” oranının kısaltmasıdır. İngilizcede P/E (price/earnings) diye geçer. Borsada bir hissenin kârına göre pahalı mı ucuz mu fiyatlandığına bakmanın en bilinen yoludur.
F/K 10 ise, piyasa şirketin 1 liralık yıllık kârına 10 lira ödüyor demektir. Şirketin kârı hiç değişmeseydi ve tamamı sana kalsaydı, ödediğin parayı 10 yılda geri kazanırdın. Gerçekte kâr her yıl değişir ve kârın tamamı ortaklara dağıtılmaz. Bu yüzden bu benzetme sadece sezgi kurmak içindir.
Borsanın nasıl çalıştığını ve hisse fiyatının nasıl oluştuğunu henüz bilmiyorsan önce Borsa Nedir? BIST ve NASDAQ Nasıl Çalışır yazısına göz atabilirsin.
F/K nasıl hesaplanır?
F/K’yı iki yoldan hesaplayabilirsin. İkisi de aynı sonucu verir.
F/K = Hisse fiyatı / Hisse başına kâr (HBK)
F/K = Piyasa değeri / Yıllık net kârHisse başına kâr, şirketin net kârının toplam hisse sayısına bölünmesidir. Piyasa değeri ise hisse fiyatı ile toplam hisse sayısının çarpımıdır.
Yıllık net kâr olarak genelde son dört çeyreğin toplamı kullanılır. Buna “son 12 ay” kârı denir. Şirketlerin finansal tablolarını KAP’ta (kap.org.tr) bulabilirsin. Aracı kurum uygulamaları F/K’yı genelde hazır gösterir, ama bir kez elle hesaplamak sayının neye dayandığını anlamanı sağlar.
Örnek hesaplama
Aşağıdaki şirketler hayalidir. Rakamlar sadece hesaplamayı göstermek için seçildi.
Örnek A Gıda:
- Hisse fiyatı: 50 TL
- Toplam hisse sayısı: 100 milyon
- Son 12 ay net kârı: 400 milyon TL
Önce hisse başına kârı bul: 400 milyon TL / 100 milyon hisse = 4 TL. Sonra fiyatı buna böl: 50 TL / 4 TL = 12,5.
Aynı sonuca piyasa değerinden de ulaşırsın. Piyasa değeri 50 TL × 100 milyon = 5 milyar TL. 5 milyar TL / 400 milyon TL = 12,5.
Örnek B Yazılım:
- Hisse fiyatı: 120 TL
- Hisse başına kâr: 3 TL
F/K = 120 / 3 = 40.
İlk bakışta B, A’dan çok daha pahalı görünüyor. Ama B’nin kârı hızla büyüyorsa yatırımcılar bugünkü kârdan çok gelecekteki kâra para ödüyor olabilir. Buna prospektif F/K bölümünde döneceğiz.
F/K kaç olmalı?
“Hisse F/K kaç olmalı?” sorusunun tek bir doğru cevabı yok. 8 de 25 de duruma göre makul ya da abartılı olabilir. Bir F/K’yı yorumlarken şu üç karşılaştırmayı yap:
- Sektörle karşılaştır. Bir bankayı bir yazılım şirketiyle değil, başka bankalarla kıyasla.
- Şirketin kendi geçmişiyle karşılaştır. Bugünkü F/K, şirketin son yıllardaki aralığının neresinde duruyor?
- Kâr büyümesine bak. Kârı hızlı ve istikrarlı büyüyen bir şirketin F/K’sı genelde daha yüksek olur.
Aynı endeksteki şirketler arasında bile fark büyük olabilir. Fintables’ın 25 Eylül 2026’da yayımladığı BIST 100 revizyon analizinde, endekse giren şirketlerin medyan F/K’sı 10,3x, endeksten çıkanlarınki 22,8x olarak hesaplandı. Analiz 23 Eylül 2026 kapanış fiyatlarını ve ağırlıklı olarak 30 Haziran 2026’ya kadarki son 12 ay kârlarını kullanıyor. Zarar eden şirketler bu medyanlara dahil edilmemiş.
Bu son ayrıntı önemli. Şirket zarar ediyorsa hisse başına kâr negatif çıkar. Negatif bir F/K’nın anlamlı bir yorumu yoktur. Bu yüzden zarar eden şirketlerde F/K yerine satışlara, nakit akışına ya da defter değerine dayanan oranlara bakılır.
Sektöre göre F/K
Sektörler farklı F/K seviyelerinde işlem görür, çünkü kârlarının yapısı farklıdır. Bankaların kârı faiz ortamına ve düzenlemelere sıkı bağlıdır. Çimento, demir-çelik ya da otomotiv gibi döngüsel sektörlerde kâr, ekonominin durumuna göre bir yıldan diğerine sert değişebilir. Yazılım ve teknoloji gibi büyüme beklentisi yüksek alanlarda ise yatırımcılar bugünkü kâra daha yüksek bir çarpan ödemeye razı olabilir.
Aşağıdaki tablo hayali şirketlerle kurulmuş bir örnektir. Gerçek sektör ortalamalarını göstermez; sadece aynı F/K’nın farklı sektörlerde nasıl farklı okunabileceğini anlatır.
| Örnek şirket | Sektör | F/K | Hayali sektör medyanı | Yorum |
|---|---|---|---|---|
| Örnek C Bankası | Bankacılık | 9 | 6 | Sektörüne göre primli |
| Örnek D Çelik | Demir-çelik | 9 | 12 | Sektörüne göre iskontolu |
| Örnek B Yazılım | Yazılım | 40 | 35 | Sektörüne yakın |
C ve D’nin F/K’sı aynı. Ama biri kendi sektörüne göre pahalı, diğeri ucuz tarafta. Gerçek sektör verisinde sayının hangi tarihe ve kâr dönemine ait olduğunu kontrol et.
Cari F/K ve prospektif F/K
Gördüğün F/K’nın paydasında hangi kârın olduğu önemlidir.
Cari F/K (geriye dönük, İngilizcede “trailing”) gerçekleşmiş kârı kullanır. Genelde son 12 ayın kârıdır. Avantajı, açıklanmış rakamlara dayanmasıdır. Dezavantajı, geçmişe bakmasıdır.
Prospektif F/K (ileriye dönük, İngilizcede “forward”) gelecek dönem için tahmin edilen kârı kullanır. Bu tahminler genelde analistlerden gelir ve yanılabilir.
Örnek B Yazılım’a dön. Cari F/K 40’tı. Diyelim ki analistler gelecek yıl hisse başına kârın 3 TL’den 6 TL’ye çıkacağını tahmin ediyor. Prospektif F/K = 120 / 6 = 20 olur. Tahmin tutarsa hisse bugünkü fiyatıyla daha makul görünür. Tutmazsa 40’lık F/K yerinde kalır.
Kurum raporlarında piyasa geneli için de prospektif F/K kullanılır. Örneğin Gedik Yatırım’ın 13 Ekim 2026’da aktarılan değerlendirmesine göre, 2027 tahminleri baz alındığında Türkiye hisse piyasası, gelişmekte olan ülke benzerlerine kıyasla F/K’da yüzde 57 iskontolu işlem görüyor. Bu tür bir karşılaştırmayı okurken rakamın tahmine dayandığını unutma.
F/K’yı yanıltan durumlar
F/K basit bir oran. Basit olduğu için de kolayca yanıltabilir.
Tek seferlik kâr. Örnek A Gıda bir yıl içinde bir binasını satıp 300 milyon TL ek kâr yazsın. Net kâr 700 milyon TL’ye çıkar ve F/K 5 milyar / 700 milyon ≈ 7,1’e düşer. Hisse bir anda ucuz görünür. Oysa bu kâr gelecek yıl tekrarlanmayacak. Gelir tablosunda faaliyet dışı kalemlere bakarsan bunu fark edersin.
Döngüsel sektörler. Döngüsel şirketlerde kârın zirve yaptığı yıllarda F/K düşük görünür. Kâr düşmeye başladığında aynı fiyat çok daha yüksek bir F/K’ya karşılık gelir. Bu yüzden döngüsel şirketlerde tek bir yılın F/K’sına güvenmek yanıltıcı olabilir.
Enflasyon muhasebesi (TMS 29). Türkiye’de SPK, 28 Aralık 2023 tarihli kararıyla finansal raporlama düzenlemelerine tabi ihraççıların, yani borsadaki şirketlerin, 31 Aralık 2023’te biten dönemden itibaren finansal tablolarında TMS 29 enflasyon muhasebesini uygulamasını istedi. Bankalar ve bazı finansal kuruluşlar ise farklı bir düzenlemeye tabi. BDDK’nın 18 Aralık 2025 tarihli kararına göre bu kuruluşlar 2025 yılı finansal tablolarında enflasyon muhasebesi uygulamayacak. Bunun F/K için iki pratik sonucu var:
- Bir şirketin 2023 öncesi F/K’sı ile sonraki F/K’sı farklı muhasebe esasıyla hesaplanmış kârlara dayanabilir. Geçmişle kıyaslarken bunu hesaba kat.
- TMS 29 uygulayan bir sanayi şirketiyle uygulamayan bir bankanın F/K’sı aynı esasla hesaplanmış değildir. Kuveyt Türk Yatırım’ın 2025 ikinci çeyrek bilanço değerlendirmesinde, TMS 29 kapsamı dışında kalan şirketlerin görece daha güçlü finansal sonuçlar açıkladığı not edilmişti.
Ayrıca vergi hesabı için ayrı bir bilanço tutulur. Bu yüzden aynı şirket için birden fazla kâr rakamı görebilirsin. F/K’ya bakarken hangi kârın kullanıldığını kontrol et.
F/K’yı PD/DD ile birlikte oku
PD/DD, piyasa değerinin defter değerine (özkaynaklara) oranıdır. F/K şirketin kârına, PD/DD ise sahip olduğu net varlığa göre fiyatı gösterir.
İkisi arasında basit bir bağ var:
F/K = (PD/DD) / Özkaynak kârlılığıÖrnek A Gıda’nın özkaynakları 2,5 milyar TL olsun. PD/DD = 5 milyar / 2,5 milyar = 2. Özkaynak kârlılığı = 400 milyon / 2,5 milyar = %16. Sağlama: 2 / 0,16 = 12,5. Bu, yukarıda bulduğun F/K’nın aynısı.
Bu bağ şunu söyler: Düşük F/K bazen hissenin ucuz olduğunu değil, şirketin özkaynağına göre az kâr ettiğini gösterir. Bankalar gibi bilançosu ağır şirketlerde PD/DD’ye ayrıca bakılmasının bir nedeni de budur. Aynı Gedik Yatırım değerlendirmesinde, 2027 tahminlerine göre Türk bankalarının PD/DD’de yüzde 54 iskontolu işlem gördüğü belirtiliyor.
UseFinLit’te pratik
UseFinLit’te F/K’yı yaklaşık 1 dakikalık derslerle öğrenirsin. Modül 1’deki “F/K Oranı Nedir?” dersi kavramı tanıtır, ardından gelen “İlk F/K Hesaplaman” dersinde adım adım hesap yaparsın. Cari ve ileriye dönük F/K farkı Modül 3’teki “Trailing vs Forward F/K” dersinde anlatılıyor. Öğrendiğini sanal bakiyeyle kurduğun portföyde deneyebilir, aynı sektörden iki hissenin F/K’sını gerçek para riske atmadan karşılaştırabilirsin.
Sık sorulan sorular
F/K oranı negatif olabilir mi?
Şirket zarar ettiğinde hisse başına kâr negatif çıkar ve hesap negatif bir sayı verir. Bu sayının anlamlı bir yorumu yoktur. Zarar eden şirketlerde F/K yerine satış, nakit akışı ya da defter değerine dayanan oranlara bakılır.
Düşük F/K hissenin ucuz olduğu anlamına mı gelir?
Her zaman değil. Kâr tek seferlik bir gelirle şişmiş olabilir, döngüsel bir sektörde zirve yılı yaşanıyor olabilir ya da piyasa kârın düşeceğini bekliyor olabilir. Düşük F/K’yı sektör, şirketin geçmişi ve kâr büyümesiyle birlikte değerlendirmek gerekir.
Prospektif F/K nedir?
Prospektif F/K, hisse fiyatının gelecek dönem için tahmin edilen kâra bölünmesidir. Cari F/K gerçekleşmiş kârı kullanırken prospektif F/K beklentiyi yansıtır. Tahmine dayandığı için kâr beklentisi tutmazsa yanıltıcı olabilir.
F/K ile hisse başına kâr arasındaki fark nedir?
Hisse başına kâr, şirketin net kârının hisse sayısına bölünmesidir ve TL cinsinden bir tutardır. F/K ise hisse fiyatının bu tutara bölünmesidir ve birimi yoktur. Hisse başına kâr şirketin ne kadar kazandığını, F/K ise piyasanın bu kazanca ne kadar ödediğini gösterir.
Temettü veren bir hissede F/K’ya bakmak yeterli mi?
Yeterli değil. F/K kâra bakar, ama kârın ne kadarının nakit olarak ortaklara dağıtıldığını göstermez. Bunun için temettü verimine ve dağıtım oranına da bakman gerekir. Ayrıntılar için Temettü Nedir? yazısını okuyabilirsin.
F/K’yı UseFinLit’te Öğren
F/K, hisse başına kâr ve PD/DD UseFinLit’te Modül 1 ve Modül 3’teki kısa derslerde işleniyor. Her ders yaklaşık 1 dakika sürüyor ve kısa bir quizle bitiyor.
Eğitim amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Devamını Oku
- Borsa Nedir? BIST ve NASDAQ Nasıl Çalışır: hisse fiyatı nasıl oluşur
- Temettü Nedir?: kârın ortaklara dağıtılan kısmı
- Sanal Portföy Uygulamaları: F/K karşılaştırmasını risksiz denemek için
Yazar: Tuğçe Sezgin, Kurucu Ortak ve Ürün Sahibi, UseFinLit.
Yayın: 21 Ekim 2026 · Son güncelleme: 21 Ekim 2026
Kaynaklar:
- Fintables, “BIST 100’de Tarihi Revizyon: Endekse Giren ve Çıkan Şirketler Nasıl Ayrışıyor?”, 25 Eylül 2026: fintables.com
- Foreks / ForInvest, “Gedik Yatırım’dan BIST 100, faiz, petrol tahminleri”, 13 Ekim 2026: foreks.com
- Erdem & Erdem, “SPK’nın İhraççılar ve Sermaye Piyasası Kurumları İçin Verdiği TMS 29 ve Enflasyon Muhasebesi Uygulamasına İlişkin Kararı”, 11 Mart 2024: erdem-erdem.av.tr
- Alomaliye, “Enflasyon muhasebesi uygulaması banka ve finans şirketlerinde kaldırıldı”, 23 Aralık 2025: alomaliye.com
- Kuveyt Türk Yatırım, “2Ç25 Bilanço Dönem Değerlendirmesi”, 27 Ağustos 2025: kuveytturkyatirim.com.tr
- Ekonomi Gazetesi, “Şirket hangi kârı dağıtacak?”, 19 Mart 2024: ekonomigazetesi.com
Sık sorulan sorular
F/K oranı negatif olabilir mi?
Şirket zarar ettiğinde hisse başına kâr negatif çıkar ve hesap negatif bir sayı verir. Bu sayının anlamlı bir yorumu yoktur. Zarar eden şirketlerde F/K yerine satış, nakit akışı ya da defter değerine dayanan oranlara bakılır.
Düşük F/K hissenin ucuz olduğu anlamına mı gelir?
Her zaman değil. Kâr tek seferlik bir gelirle şişmiş olabilir, döngüsel bir sektörde zirve yılı yaşanıyor olabilir ya da piyasa kârın düşeceğini bekliyor olabilir. Düşük F/K'yı sektör, şirketin geçmişi ve kâr büyümesiyle birlikte değerlendirmek gerekir.
Prospektif F/K nedir?
Prospektif F/K, hisse fiyatının gelecek dönem için tahmin edilen kâra bölünmesidir. Cari F/K gerçekleşmiş kârı kullanırken prospektif F/K beklentiyi yansıtır. Tahmine dayandığı için kâr beklentisi tutmazsa yanıltıcı olabilir.
F/K ile hisse başına kâr arasındaki fark nedir?
Hisse başına kâr, şirketin net kârının hisse sayısına bölünmesidir ve TL cinsinden bir tutardır. F/K ise hisse fiyatının bu tutara bölünmesidir ve birimi yoktur. Hisse başına kâr şirketin ne kadar kazandığını, F/K ise piyasanın bu kazanca ne kadar ödediğini gösterir.
Temettü veren bir hissede F/K'ya bakmak yeterli mi?
Yeterli değil. F/K kâra bakar, ama kârın ne kadarının nakit olarak ortaklara dağıtıldığını göstermez. Bunun için temettü verimine ve dağıtım oranına da bakman gerekir. Ayrıntılar için Temettü Nedir? yazısını okuyabilirsin.
